Franczyza – na czym polega
Budowa własnego biznesu od podstaw to mozolne i wymagające dużych nakładów finansowych zajęcie. Alternatywą dla osób, które chcą spróbować swoich sił w biznesie, jest franczyza. Działanie pod szyldem znanej i rozpoznawalnej marki pozwala już na starcie zdobyć przewagę konkurencyjną. Co warto wiedzieć o franczyzie?
Czym jest i na czym polega franczyza?
Najprościej mówiąc, franczyza to system sprzedaży produktów lub usług przez franczyzobiorcę, który korzysta z udzielonej mu przez franczyzodawcę licencji. W rezultacie przedsiębiorca rozpoczynający działalność gospodarczą może korzystać z nazwy i logo, otrzymuje też dostęp do know-how danej marki. W zamian prowadzi firmę zgodnie z polityką (koncepcją) franczyzodawcy i uiszcza na jego rzecz wynagrodzenie (najczęściej jest to ustalony procent wypracowanego zysku).
W przypadku franczyzy występują dwa podmioty, które są w stosunku do siebie partnerami – współpracują ze sobą. Są to:
- franczyzodawca – dawca pomysłu, który udziela licencji na prowadzenie działalności pod swoim szyldem innemu przedsiębiorcy i który nakłada na niego obowiązki,
- franczyzobiorca – przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek, który korzysta z udzielonej mu licencji i w związku z tym ma określone obowiązki.
Franczyzobiorca i franczyzodawca współpracują na podstawie zawartej umowy. To właśnie w niej wymienione zostają wszystkie prawa i obowiązki stron.
Jakie zalety i wady ma franczyza?
Jak każde rozwiązanie, franczyza ma swoje zalety i wady. Każdy przedsiębiorca rozważający skorzystanie z tego modelu biznesu, musi dokładnie przeliczyć opłacalność tego rozwiązania. Nie dotyczy ono jednak wyłącznie kosztów, ale również pozafinansowych aspektów. Do głównych zalet franczyzy zalicza się:
- Niższe koszty na starcie. Jak można przeczytać w artykule „Franczyza – dobry pomysł na biznes”, franczyza zawsze jest tańsza niż rozpoczęcie działalności na własną rękę.
- Niezbędne wsparcie. Przedsiębiorca od pierwszych dni może korzystać z licznych szkoleń, otrzymuje też pomoc w wyborze lokalizacji czy ustaleniu asortymentu.
- Lepsze warunki z dostawcami i korzyści z działań reklamowych. Przedstawiciele sieci franczyzowej mają większe możliwości negocjowania cen dostaw, dbają też o rozpoznawalność marki.
Mimo że franczyza ma sporo zalet, przedsiębiorcy nie mogą zapomnieć również o jej wadach. Poza koniecznością ścisłego przestrzegania standardów ustalonych przez sieć franczyzową, przedsiębiorcy muszą pamiętać również o licznych obowiązkach. Do innych wad należą
- Przedsiębiorca prowadzi działalność na własny rachunek. To na nim spoczywa stworzenie zespołu (zatrudnienie pracowników) oraz rozliczanie się z fiskusem z uzyskanego przychodu.
- Opłaty. Franczyzobiorca ponosi koszty w związku z podpisaniem umowy franczyzy. Najczęściej opłaty są skorelowane z uzyskiwanymi przez niego przychodami lub dochodami.
- Kontrole ze strony franczyzodawcy. Przedsiębiorca musi być przygotowany, że w każdej chwili prowadzony przez niego punkt zostanie skontrolowany przez przedstawicieli franczyzodawcy.
Aby ocenić opłacalność skorzystania z franczyzy, potencjalny franczyzobiorca musi wziąć pod uwagę wszystkie wyżej wymienione czynniki.
Co jeszcze warto wiedzieć o franczyzie?
W Polsce franczyza cieszy się coraz większym zainteresowaniem. Wśród sieci franczyzowych obecnych na polskim rynku znajdują się m.in.: Żabka, W. Kruk, Semilac, Brico Marche, McDonald’s czy VisionOptyk. Łącznie w Polsce działa 1310 sieci franczyzowych, a liczba franczyzobiorców wynosi już 83 tys. Największą popularnością wśród franczyzobiorców cieszą się branże handel i gastronomia.
Jest kilka rodzajów franczyzy, z których mogą skorzystać potencjalni franczyzobiorcy. Najchętniej wybieranymi modelami są model dystrybucyjny i usługowy. W pierwszym przypadku franczyzodawca udostępnia swoje produkty oraz organizuje ich sprzedaż. Franczyzobiorcy sprzedają oferowane produkty w prowadzonych przez siebie hurtowniach lub sklepach. Drugi model, czyli usługowy, sprowadza się do obsługi klientów zgodnie z koncepcją franczyzodawcy i pod jego marką. W ten sposób funkcjonują m.in. restauracje czy gabinety fryzjerskie.
Franczyza.org.pl, Rynek franczyzy (23.06.2020).
materiał sponsorowany

1. Żabka Polska