zaloguj
PRZEWIŃ

Franczyza pod paragraf

Na zlecenie Ministerstwa Sprawiedliwości powstała analiza rynku franczyzy w Polsce, zawierająca szereg postulatów legislacyjnych. W celu wyeliminowania rynkowych patologii i wzmocnienia pozycji franczyzobiorców kosztem franczyzodawców, w raporcie zaproponowano uregulowanie umowy franczyzy w Kodeksie cywilnym, a także nowelizację przepisów o czynach nieuczciwej konkurencji, ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz przepisów o wykroczeniach - informują wiadomoscihandlowe.pl. Organizatorzy sieci musieliby przedstawiać potencjalnemu franczyzobiorcy tzw. prospekt informacyjny na co najmniej dwa tygodnie przed podpisaniem umowy lub zapłatą za cokolwiek. Byłby to dokument zawierający ogromną ilość danych: wzór umowy franczyzowej, wykaz wszystkich opłat, obowiązków, kar itp. - lista zawiera łącznie aż 25 pozycji:

  1. Opis działalności franczyzowej organizatora sieci i jej dotychczasową historię, w tym liczbę zawartych umów franczyzowych i liczbę czynnych umów franczyzowych według danych nie późniejszych niż trzy miesiące przed datą przedstawienia prospektu informacyjnego; 
  2. Informacje o organizatorze sieci i podmiotach pozostających z nim w stosunku zależności lub dominacji, jak również o podmiotach powiązanych; 
  3. Sprawozdania finansowe za przynajmniej dwa ostatnie lata obrotowe; 
  4. Informację o sprawach sądowych dotyczących franczyzy, które kwestionują system franczyzowy lub mogą zagrozić funkcjonowaniu franczyzy i których stroną jest organizator sieci lub podmioty z nim powiązane; 
  5. Szczegółowy opis zasad działalności sieci franczyzowej oraz ogólny opis działalności, która ma być wykonywana przez franczyzobiorcę; 
  6. Wynagrodzenie organizatora sieci, w tym także wszelkie formy wynagrodzenia pośredniego; 
  7. Opis profilu idealnego franczyzobiorcy, w tym wymogi co do ewentualnego wcześniejszego doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, poziomu wykształcenia i innych cech, które franczyzobiorca musi lub powinien posiadać; 
  8. Wymogi dotyczące bezpośredniego i osobistego zaangażowania franczyzobiorcy w prowadzenie działalności franczyzowej; 
  9. Szczegółowe informacje o całkowitych, szacunkowych nakładach inwestycyjnych niezbędnych do poniesienia celem rozpoczęcia działalności franczyzowej; 
  10. Szczegółowe informacje o szacunkowej wartości zapasów towarów, jeżeli dotyczy to danej działalności i warunków płatności za nie; 
  11. Szczegółowe informacje na temat zobowiązania franczyzobiorcy do zakupu wszelkich towarów lub usług wymaganych do rozpoczęcia lub prowadzenia działalności franczyzowej; 
  12. Szczegółowe informacje o zakresie pomocy dla franczyzobiorcy, w tym w szczególności o innowacjach technologicznych, szkoleniach franczyzobiorców i pracowników (w tym o czasie ich trwania, treści i kosztach), o podręcznikach franczyzowych; 
  13. Informację na temat pomocy ze strony organizatora sieci w analizie i wyborze lokalizacji, w której działalność franczyzowa ma być wykonywana; 
  14. Szczegółowe informacje o nadzorze nad sposobem wykonywania działalności franczyzowej przez franczyzobiorcę, w tym o zakresie dokumentów i danych jakie będzie obowiązany udostępniać franczyzobiorca; 
  15. Szczegółowe informacje o znaku towarowym i innych prawach własności intelektualnej związanych z działalnością franczyzową, które będą wykorzystywane przez franczyzobiorcę; 
  16. Szczegółowe informacje na temat sposobu postępowania z know-how w zakre-sie produktów, procesów lub zarządzania oraz poufnych informacji związanych z przemysłem, handlem, finansami po rozwiązaniu umowy; 
  17. Szczegółowe informacje o zakazie konkurencji obowiązującym franczyzobiorcę po rozwiązaniu umowy; 
  18. Pełną kopię standardowej umowy franczyzowej (i ewentualnej umowy przedwstępnej), która ma zostać zawarta z franczyzobiorcą; 
  19. Określenie zasad przejścia praw i obowiązków z umowy franczyzy, zasad dziedziczenia, zasad dopuszczalności zmian składu wspólników franczyzobiorcy bez zgody organizatora sieci i inne podobne ograniczenia, jeżeli istnieją; 
  20. Zdarzenia, które spowodują nałożenie kar, innych obciążeń lub wypłatę odszkodowania i ich odpowiednich kwot; 
  21. Informacje, czy franczyzobiorca będzie zobowiązany do minimalnych kwot zakupu towarów i usług od organizatora sieci lub osób wyznaczonych przez organizatora sieci oraz o możliwości i warunkach odmowy przyjęcia produktów lub usług wymaganych przez organizatora sieci; 
  22. Informację, czy istnieje stowarzyszenie lub inna organizacja zrzeszająca franczyzobiorców; 
  23. Okres obowiązywania umowy franczyzowej i warunki jej przedłużenia, jeżeli są przewidziane; 
  24. Wysokość wszelkich bieżących opłat przypadających do zapłaty przez franczyzobiorcę na rzecz organizatora sieci lub osoby trzeciej przez niego wskazanej, z wyszczególnieniem tytułów zapłaty, a w tym w szczególności bieżące wynagrodzenie organizatora sieci, czynsz za udostępnione do korzystania rzeczy, w tym opłaty z tytułu najmu lokalu i minimalne ubezpieczenie; 
  25. Określenie, czy organizator sieci może czerpać zyski z podnajmu lokalu franczyzobiorcy (gdy franczyzobiorca podnajmuje lokal od organizatora sieci). 

Zgodnie z propozycjami, prezes UOKiK zyskałby kompetencje do ochrony zbiorowych interesów franczyzobiorców.Rozwijanie sieci we franczyzie bez wcześniejszego "dokładnego, długotrwałego" sprawdzenia modelu biznesowego przez organizatora sieci stałoby się czynem nieuczciwej konkurencji. Za tego rodzaju czyn uznane byłoby nieprzedstawienie prospektu informacyjnego, a nawet... "formułowanie informacji o sieci franczyzowej przy używaniu języka niezrozumiałego dla przeciętnego odbiorcy". Oprócz tego za podawanie nieprawidłowych informacji o korzyściach wynikających z przystąpienia i uczestnictwa w sieci franczyzowej groziłaby kara grzywny. Takiej samej karze podlegałyby ten, kto nie przeszkoliłby nowego franczyzobiorcy (osoby fizycznej, która nigdy wcześniej nie prowadziła działalności gospodarczej) w zakresie "podstaw ekonomicznych i prawnych prowadzenia działalności gospodarczej". Grzywna groziłaby również za przyjmowanie od franczyzobiorcy weksla lub czeku niezawierającego klauzuli "nie na zlecenie" w celu spełnienia lub zabezpieczenia świadczenia wynikającego z umowy franczyzy. 

Równolegle do prac w Ministerstwie Sprawiedliwości organizacje członkowskie Rady Przedsiębiorców przy Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców zrzeszające przedsiębiorców działających w branży franczyzowej zgłosiły potrzebę powołania Zespołu Roboczego ds. Franczyzy. Zespół taki powstał. Udział w jego pracach zadeklarowało 14 organizacji przedsiębiorców. 2 lipca 2020 r., podczas pierwszego posiedzenia Zespołu,członkowie postulowali wypracowanie kodeksu dobrych praktyk dla franczyzodawców i franczyzobiorców. Dotychczas odbyło się jedno spotkanie poświęcone tej tematyce, 31 sierpnia 2020 r.

Przeczytaj więcej: https://www.dobrepomyslynabiznes.pl/franczyzy/spis-artykulow-o-franczyzie/-adam-abramowicz-za-przyjeciem-kodeksu-przez-franczyzobiorcow-i-franczyzodawcow

Franczyzodawców ucieczka do przodu 

Franczyzodawcy chcą wyprzedzić bieg wydarzeń i stworzyć własne reguły, zanim zrobi to za nich minister Ziobro. Kodeks dobrych praktyk we franczyzie ma być na tyle ogólny, by zadowolić franczyzodawców, ale jednocześnie na tyle szczegółowy, by i franczyzobiorcy poczuli, że zyskują nowe gwarancje dla swojego biznesu. 

Skąd te działania? W marcu w udzielonym naszemu portalowi wywiadzie, który był pokłosiem głośnej sprawy ajentów Żabki, rzecznik Abramowicz informował: 

– Nie wiem, jak było w tym przypadku, bo jak mówiłem, nikt się z taką umową do rzecznika nie zgłosił. Wiem jednak, że mali przedsiębiorcy miewali ogromne problemy, bo podpisywali umowy z klauzulami, jakie wobec konsumentów nie mogły być stosowane – zabrania tego prawo. Jeszcze raz powtarzam: franczyza jest potrzebna. Może być znakomitym narzędziem umożliwiającym start we własny biznes oraz rozwój firmy. Współpraca między stronami musi się jednak odbywać na uczciwych warunkach, dających korzyści obu stronom i umożliwiających zakończenie współpracy bez tragicznych konsekwencji dla franczyzobiorcy. W ostatnich dniach padła propozycja, aby wypracować kodeks dobrych praktyk franczyzy w różnych branżach. Podoba mi się takie podejście, dlatego wkrótce powołam Zespół Roboczy Rady Przedsiębiorców przy Rzeczniku MŚP, aby mógł zająć się tym problemem. 

Przeczytaj więcej: https://www.dobrepomyslynabiznes.pl/franczyzy/spis-artykulow-o-franczyzie/siec-zabka-na-cenzurowanym-wywiad-z-rzecznikiem-mi-sp-adamem-abramowiczem

Jak informują wiadomoscihandlowe.pl propozycje ministerstwa idą w kierunku bardziej szczegółowych regulacji niż założenia do kodeksu dobrych praktyk dla franczyzodawców i franczyzobiorców tworzone przez Zespoł Roboczy ds. Franczyzy.

Przykłady regulacji proponowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości:

  • Organizator sieci miałby udzielać drugiej stronie zezwolenia na korzystanie m.in. z nazwy, symboli, znaków towarowych, "istotnej i poufnej koncepcji lub techniki prowadzenia działalności gospodarczej" itp., a także zobowiązać się do "udzielenia pomocy" franczyzobiorcy.
  • Jeżeli organizator sieci wymaga, aby franczyzobiorca poniósł na swój koszt określone nakłady, ich rodzaj i wielkość powinny być dokładnie określone w umowie", a w przeciwnym wypadku postanowienie umowne byłoby nieważne. 
  • Jednocześnie niezbędna byłaby ochrona interesów franczyzobiorcy przed całkowitym zamortyzowaniem się tych nakładów na wypadek nieuzasadnionego, przedwczesnego wypowiedzenia umowy przez organizatora sieci.
  • Zapewnienia organizatora sieci o korzyściach jakie daje przystąpienie do sieci i uczestnictwo w niej, bez względu na formę, stanowiłyby część umowy.
  • Każda umowa franczyzy zawarta na ponad 10 lat po upływie tego terminu miałaby być traktowana jako umowa zawarta na czas oznaczony.
  • Franczyzobiorca musiałby zachować w tajemnicy know-how pozyskany od sieci podczas trwania umowy oraz przez pięć lat po jej ustaniu (chyba, że strony zastrzegą inaczej).
  • W przypadku śmierci franczyza miałaby wygasać automatycznie (przy braku odmiennego zapisu w umowie). 
  • Organizator sieci nie mógłby zobowiązywać franczyzobiorcy do nabywania towarów i usług od organizatora sieci lub osoby trzeciej za ceny odbiegające od cen rynkowych.
  • Zastrzeganie w umowach franczyzowych "zmniejszenia wynagrodzenia dla organizatora sieci za dany okres gospodarczy pod warunkiem należytego wykonywania zobowiązań przez franczyzobiorcę".
  • Organizator sieci mógłby wypowiedzieć ze skutkiem natychmiastowym umowę franczyzową w sytuacji, gdy franczyzobiorca, pomimo pisemnego upomnienia, nadal rażąco narusza postanowienia umowy, a także gdy franczyzobiorca zalega wobec franczyzodawcy z zapłatą wynagrodzenia za dwa pełne okresy płatności. 
  • Franczyzobiorca po ustaniu umowy miałby zwrócić "przedmioty otrzymane od organizatora sieci", nie mógłby także prowadzić działalności konkurencyjnej przez kolejne trzy lata - chyba, że strony ustalą inaczej. Ponadto franczyzobiorcy nie przysługiwałoby odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji. 
  • Czynem nieuczciwej konkurencji stałoby się także nieprzedstawienie przed podpisaniem umowy franczyzowej "aktualnego prospektu informacyjnego organizatora sieci".
  • Zakazane byłoby udzielanie franczyzobiorcom nierzetelnej czy niezweryfikowanej informacji, zastrzeganie kar umownych i innych obciążeń "w nadmiernych, nieproporcjonalnych wysokościach".Za podawanie nieprawidłowych informacji o korzyściach wynikających z przystąpienia i uczestnictwa w sieci franczyzowej groziła kara grzywny. Takiej samej karze podlegałyby ten, kto nie przeszkoliłby nowego franczyzobiorcy (osoby fizycznej, która nigdy wcześniej nie prowadziła działalności gospodarczej) w zakresie "podstaw ekonomicznych i prawnych prowadzenia działalności gospodarczej". Grzywna groziłaby również za przyjmowanie od franczyzobiorcy weksla lub czeku niezawierającego klauzuli "nie na zlecenie" w celu spełnienia lub zabezpieczenia świadczenia wynikającego z umowy franczyzy.Kary grzywny groziłyby np. członkom zarządu sieci franczyzowych oraz osobom upoważnionym do zawierania umów franczyzy. 

Tych regulacji jest więcej.Jaki ostatecznie model zwycięży czas pokaże.Model rynkowy - Kodeks dobrych praktyk czy model regulowany oparty o zmiany w Kodeksie cywilnym,Kodeksie wykroczeń oraz "Ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji"?

Z pewnością franczyzodawcy i franczyzobiorcy powinni w większym zakresie zaangażować się w proces tworzenia regulacji,które ich dotyczą.W obecnie szalejącej pandemii nie jest to dobry czas na wprowadzanie regulacji,a raczej na wzajemne wspieranie się franczyzobiorców i franczyzodawców.

Wojciech Szramowski

 

Oceń artykuł:

Średnia ocen: 3.55

Udostępnij artykuł:

Wsparcie finansowe pomysłów na biznes Wsparcie finansowe pomysłów na biznes
ZOBACZ WIĘCEJ FILMÓW
POWRÓT DO LISTY
POPRZEDNIE VIDEO KOLEJNE VIDEO
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcejRozumiem